Control İncelemesi: Bürokrasinin En Doğaüstü ve En Yıkıcı Hali

Federal Kontrol Bürosu'nun gizemli koridorlarında kaybolun ve doğaüstü yeteneklerinizi serbest bırakın. Remedy'nin ödüllü oyunu Control incelemesinde; yaşayan bina The Oldest House'u, telekinetik savaş sistemini, efsanevi Ashtray Maze bölümünü ve Alan Wake evreniyle olan bağlantılarını detaylıca ele alıyoruz.

Murat
Yazar:

Tür: Aksiyon-Macera / Metroidvania / New Weird 
Geliştirici: Remedy Entertainment 
Yayıncı: 505 Games 
Çıkış Yılı: 27 Ağustos 2019 (Ultimate Edition: 2021) 
Platform: PC, PS4, PS5, Xbox One, Series X/S, Switch (Cloud)

Control, Remedy Entertainment’ın Max Payne ile başlayan ve Alan Wake ile olgunlaşan hikaye anlatımı mirasını, Quantum Break‘in deneysel aksiyon dinamikleriyle birleştirip, üzerine “New Weird” (Yeni Tuhaf) edebiyatının tekinsizliğini ekleyen modern bir başyapıttır. Federal Kontrol Bürosu’nun (FBC) dışarıdan bakıldığında sıkıcı bir devlet dairesi gibi görünen, ancak içeride fizik kurallarının büküldüğü ve boyutlar arası varlıkların cirit attığı genel merkezinde geçen bu macera; Jesse Faden’ın kayıp kardeşini arama hikayesini konu alıyor. Brutalist mimarinin soğuk betonları arasında süzülürken, bir ofis sandalyesini zihin gücünüzle ölümcül bir silaha dönüştürdüğünüz bu yapım; SCP Vakfı (Secure, Contain, Protect) hikayelerinden ilham alan evreni ve çığır açan fizik motoruyla dikkat çekiyor. Peki, “Hizmet Silahı”nı (Service Weapon) elinize alıp Müdür koltuğuna oturmaya hazır mısınız? İşte The Oldest House’un (En Eski Ev) duvarları arasında yankılanan bu gizemin en detaylı karnesi.

The Oldest House: Bina Sadece Bir Mekan Değil, Bir Karakter

Oyunun geçtiği “En Eski Ev”, video oyun tarihinin en iyi tasarlanmış mekanlarından biridir. Dışarıdan New York’ta sıradan bir gökdelen gibi görünse de, içerisi sonsuzluğa uzanan, sürekli şekil değiştiren bir labirenttir.

  • Brutalist Estetik: Beton duvarlar, keskin hatlar ve 70’lerin ofis mobilyaları… Bu soğuk ve bürokratik atmosfer, “Hiss” (Tıslama) adı verilen kırmızı ışıklı doğaüstü istilayla birleşince ortaya eşsiz bir görsel dil çıkıyor. Havada asılı duran ofis çalışanları ve sürekli mırıldanan o rahatsız edici sesler, atmosferi iliklerinize işliyor.
  • Çevre Yıkımı: Remedy’nin kullandığı Northlight motoru, fizik konusunda bir şov yapıyor. Bir çatışma sırasında masalar parçalanıyor, beton sütunlar deliniyor, kağıtlar havada uçuşuyor. Odanın savaştan önceki ve sonraki hali arasındaki fark, gücünüzün en büyük kanıtı.

Oynanış: Bir Jedi Gibi Hissetmek

Control, üçüncü şahıs nişancı (TPS) mekaniklerini telekinezi ile harmanlayarak, oyuncuya kendini “süper kahraman” gibi hissettiren bir güç fantezisi sunuyor.

  • Fırlatma (Launch): Yerden bir kaya parçası, bir yangın tüpü veya bir fotokopi makinesi… “Fırlatma” yeteneği o kadar tatmin edici ki, silahınızı (Service Weapon) kullanmayı unutuyorsunuz. Nesnenin elinize gelirken çıkardığı o tok ses ve düşmana çarpma anındaki patlama hissi muazzam.
  • Hizmet Silahı: Jesse’nin elindeki yaşayan silah, duruma göre şekil değiştiriyor. Bir tabanca (Grip), bir pompalı tüfek (Shatter) veya bir makineli tüfek (Spin) olabiliyor. Mermi toplamak yok, silahın enerjisi doluyor; bu da sizi sürekli hareket halinde kalmaya ve yeteneklerinizi kullanmaya zorluyor.
  • Levitasyon: Havada süzülerek düşmanların tepesinden saldırmak, oyunun dikey tasarımını (Verticality) keşfetmenizi sağlıyor.

Hikaye Anlatımı ve Lore: Dosyaları Okumak Hiç Bu Kadar Zevkli Olmamıştı

Oyun, hikayeyi sadece ara sahnelerle değil, çevreye saçılmış yüzlerce gizli belge, ses kaydı ve video kasetle anlatıyor.

  • Dr. Casper Darling: Remedy’nin ayırıcı özelliği olarak gerçek oyunculu videolar (FMV) burada da karşımıza çıkıyor. Matthew Porretta’nın canlandırdığı Dr. Darling’in bilimsel videoları, oyunun hem mizah hem de korku dozunu ayarlıyor.
  • AWE ve Alan Wake Bağlantısı: Oyunun evreni, Remedy Connected Universe’ün (RCU) merkezinde yer alıyor. Özellikle AWE DLC’si, Alan Wake’in hikayesini Control’e bağlayarak, Bright Falls olaylarına “bilimsel” bir açıklama getiriyor.
  • Alterated World Events (Değiştirilmiş Dünya Olayları): Buzdolabına gözünü kırpmadan bakmak zorunda kalan bir adam veya lastik bir ördeğin peşinden koşan ajanlar… Bu yan hikayeler, oyunun evrenini zenginleştiriyor.

Küllük Labirenti (Ashtray Maze): Oyun Tarihinin Zirve Anlarından Biri

Bu bölüm için ayrı bir başlık açmak şart. Old Gods of Asgard’ın “Take Control” şarkısı eşliğinde, duvarların ritme göre şekil değiştirdiği, yerçekiminin kaybolduğu ve aksiyonun hiç durmadığı bu 10 dakikalık sekans; oyun tarihinin en iyi tasarlanmış bölümlerinden biri (Set-piece) olarak kabul ediliyor. Sadece bu bölümü oynamak için bile oyuna başlanır.

Harita ve Navigasyon: Tek Eksi Yön

Oyunun haritası (Map), kasıtlı olarak biraz karmaşık ve okunması zor tasarlanmış. “Metroidvania” yapısı gereği, yeni yetenekler kazandıkça eski bölgelere dönmeniz gerekiyor. Ancak tabelaları takip etmek (gerçekten duvardaki tabelaları okumak), haritaya bakmaktan daha etkili bir yön bulma yöntemi. Bu durum bazı oyuncular için “kaybolma” hissi yaratsa da, keşif duygusunu güçlendiriyor.

Teknik Durum: Ray Tracing Vitrini

Eğer güçlü bir PC’niz veya yeni nesil bir konsolunuz varsa, Control görsel bir şölendir. Cam yansımaları, cilalı mermer zeminler ve ışık oyunları; Ray Tracing teknolojisinin (Işın İzleme) neden önemli olduğunu gösteren en iyi teknoloji demosudur.

🏆 Sonuç: Tuhaf, Korkutucu ve Muazzam

Control, Remedy Entertainment’ın ustalık eseridir. “Bürokrasi” gibi sıkıcı bir temayı alıp, onu Lovecraftvari bir korku ve süper kahraman aksiyonuyla birleştirmek her yiğidin harcı değildir. Jesse Faden’ın hikayesi, cevaplardan çok sorularla bitse de, o soruların peşinden koşmak; bir buzdolabına saatlerce bakmak kadar hipnotize edici. Eğer X-Files dizisini, Twin Peaks‘in garipliğini ve Inception‘ın mimarisini seviyorsanız, FBC’de size ayrılmış bir masa var.

Müdür Faden, Yönetim Kurulu (The Board) sizi bekliyor. Ve lütfen, o lanet olası lastik ördeğe dokunmayın.

Sizce Ashtray Maze bölümü abartıldığı kadar iyi miydi? Alan Wake DLC’sini oynadınız mı, yoksa ana hikayede mi kaldınız? Yorumlarda teorilerinizi paylaşın! 👇

Bu Yazıyı Paylaşın